کاربست تکنیکهای مصاحبه انگیزشی در کار با نوجوان سرکش و مقابلهجو
بعضی نوجوانها از همان دقیقه اول جلسه میگویند: «نمیخواهم اینجا باشم». نه چون الزاماً درمان را بیفایده میدانند، بلکه چون احساس میکنند قرار است یک نفر دیگر هم به آنها بگوید چه کار کنند و چه کار نکنند. هر سؤال، برایشان شبیه بازجویی است و هر پیشنهاد، نشانهای از اینکه کسی دوباره میخواهد اختیار زندگیشان را به دست بگیرد.
در چنین موقعیتهایی، طبیعی است که درمانگر بخواهد هرچه زودتر تغییری ایجاد کند؛ درباره پیامدهای رفتاری حرف بزند، راهحل پیشنهاد کند یا نوجوان را به تغییر متقاعد سازد. اما اگر همین تلاش برای «کمک کردن»، ناخواسته مقاومت مراجع را بیشتر کند چه؟
در ویدیوی پیشرویتان، درمانگر با نوجوانی روبهروست که تحت فشار والدین به جلسه آمده و هیچ نشانهای از آمادگی برای تغییر نشان نمیدهد. این جلسه، فرصتی است برای مشاهده اینکه مصاحبه انگیزشی چگونه بهجای شتاب برای اصلاح، رابطه درمانی را در اولویت قرار میدهد.
این ویدیوی کوتاه، نقطه شروعی است برای:
- درک اینکه چرا مقاومت مراجع، همیشه به معنای مخالفت با درمان نیست.
- مشاهده اینکه درمانگر چگونه از دام بازتاب اصلاحگری (Righting Reflex) فاصله میگیرد.
- دیدن نقش گوش دادن انعکاسی (Reflective Listening) و پرسشهای کنجکاوانه در گشودن مسیر گفتوگو.
- شناخت نشانههای اولیه گفتوگوی تغییر (Change Talk) و نحوه پاسخ دادن به آنها.
- مشاهده اینکه چگونه درمانگر، بدون همسو شدن با والد یا نوجوان، اتحاد درمانی را حفظ میکند.
آنچه این ویدیو را ارزشمند میکند، فقط آشنایی با اصول مصاحبه انگیزشی نیست؛ بلکه دیدن لحظههایی است که درمانگر، بهجای نصیحت یا متقاعد کردن مراجع، با یک سؤال، یک انعکاس یا حتی یک سکوت بهموقع، زمینه شکلگیری گفتوگویی واقعی را فراهم میکند.
«مجموعه درمانگری در عمل دالان» با ارائه ویدیوهای آموزشی از درمانگران برجسته دنیا، فرصتی فراهم کرده است تا ظرافتهای کار بالینی را نه فقط در قالب مفاهیم نظری، بلکه در جریان یک جلسه واقعی مشاهده کنید.
اگر میخواهید ببینید مصاحبه انگیزشی چگونه در نخستین جلسه با یک نوجوان مقابلهجو، زمینه شکلگیری یک رابطه درمانی مؤثر را فراهم میکند، این ویدیو را در صفحه «درمانگری در عمل» دالان تماشا کنید.
